Kolejny, dwudziesty  już odcinek zapisów z historii miasta Świnoujście będący wynikiem przeglądania, wybierania , opracowywania, weryfikowania  i uzupełniania informacji ujętych w różnych źródłach. Między innymi są to kronikarskie notatki  świnoujskiego historyka Andrzeja Wrońskiego, historyka i archiwisty dr Józefa Plucińskiego,  informacje archiwalne choćby z zasobów Archiwum Państwowego i innych mniej lub bardziej dostępnych opracowań. Warto się podzielić tymi faktami nieznanymi, zapomnianymi lub też niedostępnymi dla większości mieszkańców. Taka wycinkowa prezentacja zdarzeń i ludzi  daje pewną wiedzę i rysuje obraz Świnoujścia na przestrzeni lat. Poniżej nieco wybranych, interesujących  jak się wydaje informacji.

 
Kwiecień 1946 r. Polskie Koleje Państwowe (PKP) uruchomiły jednowagonowy pociąg dieslowski  kursujący między Świnoujściem, a Wolinem (kursował do listopada 1947 r.). Natomiast Państwowa Komunikacja Samochodowa (PKS) uruchomiła na tej trasie prowizoryczną komunikację.  

1948 r. Na prawym brzegu Świny w miejscu dawnych hitlerowskich baterii artyleryjskich rozpoczęto budowę Bazy Rybackiej stanowiącej po kilku latach podstawowe zaplecze „Odry” utworzonej w 1952 i przekształconej w 1954 r. W tamtym czasie wybrzeże było niezabudowane, a oddalone o 2 km od bazy Osiedle Warszów wtedy niezamieszkałe. Zasiedlono je właśnie ludźmi zatrudnionymi przy budowie Bazy Rybackiej. Do budowy bazy wówczas (jak wynika z zapisów księgi pamiątkowej) zużyto w tym, pierwszym okresie: 1.500 wagonów cementu, 8.500 wagonów żwiru, 120 wagonów cegieł, 250 wagonów stali, 50 km instalacji rurowej, 4.000 m3 izolacji korkowej, Podczas prac wydobyto też 750.000 m3 ziemi,  a roboty wykonywali junacy 16. Brygady Służbie Polsce. 

                                        Budowa Bazy Rybackiej w 1949 r – foto ze zbiorów dr J. Plucińskiego

Czerwiec/Lipiec 1951 r. Powstała Wielobranżowa Spółdzielnia Inwalidów im. 22 lipca (szwalnia , szewstwo, wulkanizacja). Spółdzielnia funkcjonowała do przełomu maja i czerwca 1955 r.

1957 r. W Świnoujściu powstał Oddział Ligi Ochrony Przyrody, a w Świnoujściu-Warszowie otwarto księgarnię „Domu Książki” .

Lipiec 1963 r. Odnowiono nasadę żelbetowego świnoujskiego molo, pod którym zbudowano magazyn na sprzęt plażowy.  

                                                     Stare molo z magazynem na sprzęt – foto arch. KN

W trzeciej dekadzie stycznia 1964 r. zaopatrzenie w mieście uległo znacznemu pogorszeniu. Brakowało głównie mleka, masła, jaj, mięsa i świeżych ryb. W ostatnich dniach stycznia przetaczała się w sklepach fala remanentów, remontów i przyjęć towarów, a  1/3 z nich  była zamknięta. W tym czasie rozpoczęto też wmontowanie silników elektrycznych do pomostów obu przystani promów czołowych.  

10-17 lipca 1968 r. W ramach trwającego III  Festiwalu Artystycznego Młodzieży Akademickiej FAMA odbyły się imprezy „Tygodnia Polsko-Skandynawskiego”.

Grudzień 1969 r. Stowarzyszenie Kulturalne Ziemi Wolińskiej i Zrzeszenie Stowarzyszeń Artystycznych „Cepelia” w Warszawie oraz miejscowy Oddział Spółdzielni Pracy Architektury Wnętrz „Ład” w Warszawie ogłosiły ogólnopolski konkurs na wzory pamiątek regionalnych.

3 kwietnia 1970 r. Dokonano otwarcia nowego odcinka kolejowego używanego wyłącznie  przez pociągi osobowe z nowym przystankiem Świnoujście-Odra.

Lipiec 1971 r. Na terenie „dzikiego” boiska sportowego przy ul. Słowackiego – naprzeciwko Campingu  Relax Miejskiego Ośrodka Sportu Turystyki i Wypoczynku otwarto pole namiotowe należące też do tej firmy. 

                          Wejście na Camping Relax – foto ze zbiorów Miejskiego Domu Kultury w Świnoujściu

26 listopada 1972 r. W świnoujskim Klubie MPiK odbyło się sympozjum naukowe Morskiego Instytutu Rybackiego.

10 grudnia 1972 r. w 25-lecie powstania Bibliotek Miejska w Świnoujściu otrzymała imię Stefana Flukowskiego (ur. 18.08.1902 r. zmarł 8.05.1972 r w Świnoujściu).

Luty 1973 r. Ukazała się jednodniówka „Głos Świnoujścia”. Tego typu wydanie gazetowe powtórzono w maju tego roku.

23 lipca 1975 r. Na półmetku sezonu letniego niewątpliwie największym sukcesem gospodarzy miasta jest pogoda. Może dlatego dobrze, że władze miejskie nie miały na nią wpływu. Sarkazm ten nie jest bezpodstawny, bowiem do wczasów przygotowano się nie najlepiej.  Niemal równocześnie ze startem sezonu  letniego w Świnoujściu rozpoczął się  sezon wykopków ulicznych. Dokumentnie rozkopano główną ulicę – Armii Czerwonej (obecnie Armii Krajowej) , a później Plac Wolności. Szczytem niefrasobliwości było rozpoczęcie w czerwcu robót na głównej trasie dojazdowej do promu w prawobrzeżnym Świnoujściu. Natomiast na promenadzie w asyście zirytowanych wczasowiczów nakładano płyty lastriko. Międzyzdroje od  wiosny poprzecinane są wykopami. Dziwić się zatem można jak to wszystko funkcjonuje. 

                                    Łatanie świnoujskich ulic  - foto ze zbiorów Miejskiego Domu Kultury w Świnoujściu

31 maja 1977 r. Ogólnopolska Sesja Klubu Publicystów Morskich Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich z udziałem kilkudziesięciu dziennikarzy prasy, radia i telewizji. Tematem polskie rybołówstwo na tle sytuacji na morzach świata. Dziennikarzy gościła załoga „Odry”. Zwiedzali m.in. chłodniowiec „Halniak”  należący do „Transoceanu”, który powrócił z Antarktyki. Dziennikarzy podejmowano wyrobami z dodatkiem kryla.


Krzysztof Nowak

Kronikarz Miejski