Wycinki z kronikarskich annałów Świnoujścia cz.18
Dodano: 5 godzin temu
Osiemnasty już odcinek zapisów z historii miasta Świnoujście jest wynikiem przeglądania, wybierania , opracowywania, weryfikowania i uzupełniania informacji ujętych w różnych źródłach. Między innymi są to kronikarskie notatki świnoujskiego historyka Andrzeja Wrońskiego, historyka i archiwisty dr Józefa Plucińskiego, informacje archiwalne choćby z zasobów Archiwum Państwowego i innych mniej lub bardziej dostępnych źródeł i opracowań. Warto się podzielić tymi faktami nieznanymi, zapomnianymi lub też niedostępnymi dla większości mieszkańców. Taka wycinkowa prezentacja zdarzeń i ludzi daje pewną wiedzę i rysuje obraz Świnoujścia na przestrzeni lat. Poniżej nieco wybranych, interesujących jak się wydaje informacji.
Maj - wrzesień 1945 r. Prowadzono prowizoryczne naprawy i uruchomiono wodociągi, kanalizację i oświetlenie w Świnoujściu i Międzyzdrojach. Po naprawie napowietrznej linii elektrycznej w 1946 r. prąd doprowadzono także na Warszów.
1946 r. Kontrola graniczna i celna była prowadzona w Świnoujściu w dwóch punktach: na drodze do Garz (zwanego różnorodnie: Żerków, Zerkow lub Zernin – na zdjęciu) oraz na drodze do Ahlbecku zwanego Węgornicą. Jak po przeprowadzonej 24 maja 1946 r lustracji Urzędu Celnego w Świnoujściu pisał 1 czerwca 1946 r. w sporządzonej notatce Dyrektor Ceł z Gdańsk (pisownia oryginalna): „Port w Świnoujściu jest w obecnej chwili w znacznej części zajęty przez wojska radzieckie , które wywożą statkami towary przywożone z Niemiec pociągami z stacji Ahlbeck, a załadowanie ich następuje na niedostępnym dla nas terenie portu”.
Kontrola graniczna i celna na przejściu Świnoujście - Garz (zwany Żerków, Zerkow lub Zernin) – foto ze zbiorów Archiwum Akt Nowych w Warszawie
1951 r. Przy zachodnim falochronie na starej stawie nabieżnikowej zainstalowano wieżę obserwacyjną Kapitanatu Portu w Świnoujściu.
1954 r. W Świnoujściu - Warszowie zorganizowano Powiatową Przychodnię Przeciwgruźliczą. Zorganizowano Portową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. Natomiast w Karsiborze założono punkt felczerski (od 1961 r. z punktem aptecznym i położniczym).
26 maja 1963 r. ze stacji kolejowej w Świnoujściu wprowadzono kursujący codziennie jeden wagon bezpośredniego połączenia z czeską Pragą.
Czerwiec 1969 r. Ukazał się album „Świnoujście” w nakładzie 7.250 egzemplarzy, wydany przez Stowarzyszenie Kulturalne Ziemi Wolińskiej oraz Wydawnictwo Sport i Turystyka. Zdjęcia w albumie autorstwa Andrzeja Witusza, a tekst Henryka Lesińskiego i Tadeusza Malinowskiego.
Okładka albumu „Świnoujście” – foto Bartek Wutke
31 grudnia 1970 r. Podsumowano trwającą od czerwca 1959 r akcję sprzedaży mieszkańcom posesji , małych budynków mieszkalnych i mieszkań. Prezydium PRN sprzedało prywatnym właścicielom 931 posesji, w tym 513 małych budynków i mieszkań ( w Świnoujściu – 320 , Międzyzdrojach - 155 i w Wolinie - 38). Natomiast od początku zaistnienia w 1958 r prywatnego budownictwa mieszkaniowego oddano do użytku 267 domów (113 w Świnoujściu, 135 w Międzyzdrojach , 5 w Wolinie i 15 na wsi).
Czerwiec 1971 r. W świnoujskiej dzielnicy nadmorskiej przy ul. Słowackiego 13 został rozebrany „Wiatraczek”, stary budynek wczasowy Funduszu Wczasów Pracowniczych. Na jego miejscu powstał „Złoty Kłos”.
Przed rozbiórką stary obiekt wczasowy w miejsce którego wybudowano „Złoty Kłos” – foto ze zbiorów Waldemara Małkiewicza
Wrzesień 1972 r. Na terenie Wydrzan rozpoczęto pierwsze wiercenia pod przyszłe ujęcie wody pitnej „Południe”.
1 stycznia 1973 r. Z tym dniem Miasto Świnoujście formalnie podniesiono do rangi Powiatu Miejskiego. Wtedy to po likwidacji Powiatu Wolińskiego Miejska Rada Narodowa (MRN) uzyskała status rady powiatowej. Miasto objęło swoim zasięgiem Międzyzdroje, Lubin, Wapnicę oraz tereny Wolińskiego Parku Narodowego. Świnoujście stało się jednym z największych obszarowo miast w Polsce. Intensywne przez lata zmiany administracyjne , które w czasie nie pokrywały się z kadencyjnością MRN sprawiły, że dość często zmieniał się jej stan liczebny. . I tak w 1954 r. MRN tworzyło 32 radnych, w 1960 r – 57, a w kolejnych wybierano 50 radnych. Natomiast z dniem 1 stycznia 1973 r. stan osobowy MRN wzrósł do aż 136 radnych.
Grudzień 1973 r. Przy wylocie ul. Bolesława Prusa , na terenie wydmy szarej wykonano wykop pod przyszły basen pływacki w Świnoujściu.
Maj 1974 r. Zespół Opieki Zdrowotnej chcąc usprawnić obsługę pacjentów Przychodni Rejonowej uruchomił telefoniczny punkt informacji medycznej. Codziennie od 6 do 22 można się dowiedzieć kiedy przyjmuje lekarz określonej specjalności i w jakich godzinach czynne są poszczególne gabinety.
Styczeń 1975 r. W świnoujskim Oddziale PKO zanotowano dotąd 278 książeczek oszczędnościowych z przedpłatą na popularnego malucha – Fiata 126 p. W ubiegłym roku 14 mieszkańców Świnoujścia przed terminem zakupiło wyczekiwanego Fiata.
8 kwiecień 1977 r. Tego dnia rozpoczął prace nowy oddział Pogotowia Ratunkowego zlokalizowany nieopodal szpitala. Ów oddział jest w nowym budynku. Mieści się tam ambulatorium, sala zabiegowa, izba przyjęć oraz blok reanimacyjny. Placówka posiada łączność z dyżurnym lekarzem, karetkami i helikopterem.
2 czerwca 1977 r. Już po raz czwarty zebrali się w Świnoujściu sławni polscy żeglarze – samotnicy na dorocznym zebraniu w kawiarni „Fama”, zorganizowanym przez „Głos Szczeciński”. Zgodnie ze zwyczajem przyjęto w poczet nowych członków Klubu Samotnych Żeglarzy: W. Jacobsona, M. Sobieskiego i T. Grochala. Przyjętym zawiązano krawaty z emblematem samotników. W spotkaniu brali udział m.in. K. Baranowski, R. Konkolski, J. Siudy, K. Jaworski i 11 innych. Aktualnie klub liczy 34 członków.
Jachty z lat 70-tych w świnoujskim porcie – foto ze zbiorów Miejskiego Domu Kultury w Świnoujściu
Krzysztof Nowak
Kronikarz Miejski
