Są miejsca, które przechowują historię. Są też takie, które potrafią ją opowiadać na nowo. W Świnoujściu do tej drugiej kategorii od kilku lat należy Fort Zachodni – przestrzeń, w której surowa architektura dawnych umocnień spotyka się ze współczesną sztuką. Już 4 lipca rozpocznie się tam ósma edycja projektu Fort Art – jednego z najbardziej charakterystycznych wydarzeń artystycznych regionu.

Tegoroczna odsłona nosi tytuł „Et in Arcadia Ego” – łacińską sentencję, którą można odczytywać jako przypomnienie, że nawet w miejscach utożsamianych ze spokojem, bezpieczeństwem i szczęściem obecne są przemijanie, niepewność i kruchość ludzkiego doświadczenia.

Wernisaż odbędzie się 4 lipca o godz. 19.30. Bramy Fortu Zachodniego zostaną otwarte godzinę wcześniej. Wstęp na wieczór otwarcia będzie bezpłatny. Sama wystawa pozostanie dostępna do 27 września.

Sztuka w miejscu pamięci
Fort Art od początku wymykał się prostym definicjom. To nie jest klasyczna wystawa, w której prace trafiają do neutralnych, białych sal galerii. Tutaj przestrzeń staje się współautorem opowieści.

Tegoroczna ekspozycja ponownie zajmie wnętrza dawnego stanowiska dowodzenia artylerią nadbrzeżną – betonowego schronu baterii „Henningsen”, zlokalizowanego na terenie Fortu Zachodniego. Miejsce o wojennej historii i ciężarze pamięci zostanie przekształcone w przestrzeń refleksji nad współczesnością.

Organizatorzy podkreślają, że projekt nie jest wyłącznie prezentacją dzieł, ale artystyczną interwencją site-specific – wydarzeniem tworzonym specjalnie dla konkretnego miejsca i jego historii.

O czym będzie tegoroczna edycja?
Hasło „Et in Arcadia Ego” prowadzi uczestników ku pytaniom o współczesne wyobrażenia szczęścia i bezpieczeństwa. Czy nasze prywatne „Arkadie” – budowane z codziennych rytuałów, poczucia stabilizacji, obrazów publikowanych w mediach społecznościowych – rzeczywiście są trwałe?

Kurator tegorocznej odsłony January Korff odwołuje się zarówno do historii sztuki, jak i filozofii. Inspiracją stały się między innymi słynny obraz Nicolasa Poussina oraz dawne rozważania o nieuchronności przemijania.

Ale tegoroczna wystawa nie zatrzymuje się na refleksji o śmierci. To także opowieść o iluzjach współczesności – o obrazach szczęścia, które można dziś stworzyć jednym kadrem, filtrem lub wygenerować przy pomocy sztucznej inteligencji.

Międzynarodowy dialog w sercu Świnoujścia
Za projektem stoi świnoujski kolektyw Fort Art Group, działający od 2018 roku. Tworzą go lokalni artyści reprezentujący różne dziedziny – od malarstwa i instalacji po performance i nowe media.

Do udziału w ósmej edycji zaproszono twórców z Polski oraz z zagranicy – między innymi z Niemiec, Iranu, Armenii i Kuby. Obok gospodarzy swoje prace pokażą artyści reprezentujący różne pokolenia i odmienne języki artystyczne.

To właśnie ta różnorodność od lat buduje wyjątkowy charakter Fort Art – wydarzenia, które powstało lokalnie, ale konsekwentnie wychodzi poza lokalny kontekst.

Informacje praktyczne
VIII FORT ART 2026: ET IN ARCADIA EGO
Wernisaż: 4 lipca 2026, godz. 19.30 (otwarcie bram o 18.30)
Miejsce: Muzeum Historii Twierdzy – Fort Zachodni, ul. Jachtowa 1, Świnoujście
Wstęp na otwarcie: bezpłatny
Wystawa czynna do: 27 września 2026
W czasie trwania ekspozycji obowiązują bilety zgodnie z cennikiem muzeum.

Dla mieszkańców Świnoujścia będzie to kolejna okazja, by zobaczyć, jak dobrze znane miejsce może na kilka miesięcy zmienić się w przestrzeń nowych pytań i nieoczywistych spotkań ze sztuką.

Artyści 8. Edycji Fort Art Group: Anna Kulik, Juliusz Lekston, Moniak Wyłoga, Roman Adamczak, Tahmineh Mirmotahari, Efran Ashourioun, Marina Nikoriuk, Yorjander Capetillo Hernandez, Rainer Müller. Obecna będzie oczywiście reprezentacja gospodarzy: Katarzyna Baranowska, Aneta Kruk, January Korff, Tomasz Sudoł oraz Marian Zwierzchowski.  

Anna Kulik
Artystka wizualna tworząca obiekty, instalacje i rysunki. Interesuje ją funkcjonowanie obrazów, symboli i narracji we współczesnej kulturze, zwłaszcza na styku świata cyfrowego, popkultury i praktyk społecznych. W swoich pracach analizuje procesy powstawania znaczeń, wykorzystując motywy zaczerpnięte z kultury internetowej, gier i fikcji spekulatywnej. Poprzez remiks i przetwarzanie istniejących kodów wizualnych buduje wielowarstwowe opowieści o relacjach między człowiekiem, zwierzęciem i technologią.

Juliusz Lekston
Student rzeźby na Uniwersytecie Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, absolwent Liceum Sztuk Plastycznych w Katowicach. W swoich realizacjach poszukuje punktów stycznych między rysunkiem, malarstwem i rzeźbą. Interesuje go materialność formy oraz wzajemne przenikanie się różnych środków wyrazu. Tworzy prace balansujące między przestrzennym obiektem a autonomicznym obrazem.

Monika Wyłoga
Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. Artystka wizualna działająca na pograniczu ilustracji i malarstwa. Jej twórczość wyróżnia dbałość o detal, biegłość rysunkowa oraz umiejętność budowania sugestywnych metafor. W ilustracjach przekłada złożone idee na uniwersalny język obrazu, natomiast w malarstwie koncentruje się na atmosferze, kontrastach i bogatej strukturze materii malarskiej.

Tahmineh Mirmotahari
Irańska artystka mieszkająca i pracująca w Düsseldorfie. Tworzy obrazy, rzeźby i instalacje, badając związki między czasem, pamięcią i materialnością. W centrum jej zainteresowań znajdują się procesy transformacji, erozji i akumulacji zapisane w materii. Eksperymentując z różnorodnymi materiałami, traktuje je jako nośniki własnej historii i sprawczości. Jej prace odsłaniają ślady doświadczeń oraz zmienność form poddanych działaniu czasu.

Erfan Ashourioun
Artysta nowych mediów, performer i projektant dźwięku. Łączy technologie cyfrowe z malarstwem, performansem i działaniami interdyscyplinarnymi. Inspirując się formami organicznymi i procesami zachodzącymi w naturze, bada relacje między człowiekiem, technologią i współczesnymi systemami kontroli. Jego realizacje podejmują refleksję nad kondycją jednostki funkcjonującej w świecie zdominowanym przez narzędzia cyfrowe i mechanizmy władzy.

Rainer Mueller
Niemiecki artysta interdyscyplinarny zajmujący się malarstwem, grafiką, instalacją przestrzenną, literaturą i sztuką dźwięku. W swojej praktyce twórczej eksperymentuje z różnymi mediami, od akwareli i malarstwa olejnego po litografię i działania przestrzenne. Interesują go obszary wykraczające poza jednoznaczne znaczenia językowe oraz procesy powstawania skojarzeń i obrazów mentalnych.

Yorjander Capetillo Hernández
Kubański artysta, absolwent studiów artystycznych i scenograficznych w Hawanie. W swoich cyklach malarskich tworzy wizualne odpowiedniki nieistniejących spektakli teatralnych, zaludnionych przez fikcyjne postaci i absurdalne narracje. Łączy ekspresję, humor i refleksję nad ludzką naturą. Jego obrazy budują sugestywne światy, w których codzienność nabiera wymiaru rytuału, a pozornie zwyczajne gesty stają się nośnikami uniwersalnych znaczeń.

Marian Zwierzchowski
Malarz, którego twórczość wyrasta z tradycji polskiego koloryzmu. Początkowo koncentrował się na pejzażu, martwej naturze i motywach przyrodniczych, pracując w technikach olejnych, akwareli i gwaszu. Z czasem zaczął eksperymentować z formą, kolorem i strukturą obrazu, rozwijając własny język abstrakcji. W swoich pracach nieustannie powraca do natury jako źródła inspiracji, łącząc wrażliwość obserwatora z potrzebą formalnych poszukiwań.

Roman Adamczak
Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Zajmuje się malarstwem, rysunkiem, ceramiką oraz grafiką komputerową. Wieloletnia współpraca z agencjami reklamowymi pozwoliła mu rozwinąć umiejętność swobodnego poruszania się między różnymi mediami i strategiami obrazowania. W swojej twórczości łączy doświadczenia projektowe z indywidualną praktyką artystyczną.

January Korff
Artysta zajmujący się malarstwem i sztuką przestrzenną. Studiował malarstwo oraz film animowany w Emily Carr University of Art & Design w Vancouver. Jego prace prezentowane były na wystawach w Kanadzie, Niemczech, Francji i Polsce. Korzystając z różnorodnych materiałów i technik, buduje wielowarstwowe narracje podejmujące zagadnienia tożsamości, pamięci i ludzkiego doświadczenia. Szczególne miejsce zajmuje w nich refleksja nad relacją obrazu i przestrzeni.

Marina Nikoriuk-Jachimowicz
Mezzosopranistka, absolwentka Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu, laureatka Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Antonína Dvořáka w Czechach. Uczestniczka licznych kursów mistrzowskich i festiwali muzycznych. Od blisko piętnastu lat prowadzi autorską szkołę śpiewu w Świnoujściu, łącząc działalność artystyczną z pedagogiczną. Angażuje się także w organizację wydarzeń kulturalnych i popularyzację edukacji wokalnej.

Aneta Kruk 
Aktorka, pedagog teatralny, twórca happeningów, spektakli teatralnych i instalacji plastycznych. Przez wiele lat związana artystycznie z Wrocławiem . Ostatnie lata to działalność twórcza w Świnoujściu, gdzie tworzyła O! Środek Działań Teatralnych przy Miejskim Domu Kultury w Świnoujściu. Współtworzy Fort Art Group od 2018 roku.

Tomasz Sudoł
Absolwent Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Twórca działający w obszarze rysunku, instalacji, ilustracji, scenografii, performansu i projektowania użytkowego. Od 2015 roku związany ze Świnoujściem, gdzie aktywnie uczestniczy w życiu artystycznym miasta. W swoich realizacjach łączy precyzję rysunku z zainteresowaniem przestrzenią, funkcją i relacjami między sztuką a codziennym doświadczeniem.

Katarzyna Baranowska
Absolwentka Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Zajmuje się projektowaniem graficznym, ilustracją, malarstwem, tkaniną artystyczną i instalacją tekstylną. W swojej twórczości podejmuje temat emocji i stanów psychicznych towarzyszących współczesnemu człowiekowi. Od 2014 roku mieszka i tworzy w Świnoujściu. Współzałożycielka Fort Art Group, kuratorka międzynarodowych wystaw realizowanych w Forcie Zachodnim. Angażuje się w działania edukacyjne, prowadzi warsztaty artystyczne i arteterapeutyczne.

Faustyna Stark
Studentka Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu im. Magdaleny Abakanowicz.